پرونده حقوقی آنتروپیک به یکی از مهم‌ترین احکام حوزه هوش مصنوعی و کپی‌رایت تبدیل شد. یک دادگاه فدرال آمریکا با نهایی کردن توافقی به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار، اعلام کرد که این شرکت به دلیل نگهداری میلیون‌ها کتاب دانلودشده غیرقانونی، حقوق مؤلفان و ناشران را نقض کرده است. این مبلغ بزرگ‌ترین غرامت پرداخت‌شده در یک پرونده کپی‌رایت تا امروز به شمار می‌رود.

انتروپیک

استفاده از کتاب لزوماً دزدیه؟

نکته مهم این رأی، تفکیک میان «آموزش مدل‌های هوش مصنوعی» و «منبع داده‌های مورد استفاده» است. دادگاه اعلام کرد که استفاده از کتاب‌های منتشرشده برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی، در چارچوب قانون آمریکا می‌تواند مصداق «استفاده منصفانه» (Fair Use) باشد. اما مشکل اصلی انتروپیک، نگهداری یک آرشیو مرکزی شامل حدود ۷ میلیون نسخه غیرمجاز از کتاب‌ها بود؛ موضوعی که از نظر دادگاه نقض آشکار حقوق صاحبان آثار محسوب می‌شود.

شکایت‌های دیگه‌ای هم هست.

به گفته انتروپیک، این توافق در سال ۲۰۲۵ و پس از صدور رأی اولیه دادگاه حاصل شده بود. این شرکت همچنین اعلام کرده بیش از ۹۱ درصد نویسندگان و ناشرانی که مشمول این توافق بودند، سهم خود از غرامت را دریافت کرده‌اند. با این حال، برخی از صاحبان آثار این توافق را نپذیرفتند و تصمیم گرفتند شکایت‌های مستقلی را علیه شرکت دنبال کنند.

اگرچه رقم ۱.۵ میلیارد دلار بسیار چشمگیر به نظر می‌رسد، اما با توجه به تعداد بالای آثار و صاحبان حقوق، سهم هر عنوان کتاب به‌طور میانگین تنها کمی بیش از ۲۰۰ دلار برآورد می‌شود. به همین دلیل، برخی از نویسندگان معتقدند این غرامت تناسب چندانی با ابعاد تخلف ندارد.

اهمیت پرونده بیشتر از این حرفاس

اهمیت این پرونده تنها به انتروپیک محدود نمی‌شود. در سال‌های اخیر، شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی بارها به استفاده از محتوای دارای کپی‌رایت برای آموزش مدل‌های خود متهم شده‌اند. برای مثال، انویدیا با اتهام استفاده از ابزارهایی برای دانلود غیرقانونی کتاب‌ها و متا نیز با ادعای دانلود ده‌ها ترابایت کتاب از طریق تورنت روبه‌رو شده است. هر دو شرکت این اتهام‌ها را رد یا از عملکرد خود دفاع کرده‌اند، اما این پرونده می‌تواند بر روند رسیدگی به دعاوی مشابه نیز تأثیر قابل‌توجهی بگذارد.
این حکم را می‌توان یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تقاطع هوش مصنوعی و حقوق نشر دانست؛ رأیی که از یک سو آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را در بسیاری از موارد قانونی می‌داند و از سوی دیگر تأکید می‌کند که شرکت‌های فناوری نمی‌توانند برای جمع‌آوری داده‌های آموزشی، از نسخه‌های غیرقانونی آثار دارای کپی‌رایت استفاده یا آن‌ها را نگهداری کنند.

💙 سرفصل‌های مقاله