مقدمه

اگه بخوای دسکتاپ جدید ببندی و بری سراغ پردازنده‌های اینتل، احتمال زیاد بین مدل‌های مختلف مادربرد سردرگم می‌شی؛ مخصوصاً وقتی اسم‌هایی مثل Z890، Z790 و B860 جلو چشمته. تفاوت مادربردهای اینتل فقط توی اسم نیست، بلکه توی امکانات، پشتیبانی نسل جدید و حتی آینده‌نگری سیستم تأثیر مستقیم داره. بیاین قدم به قدم بررسی کنیم ببینیم واقعاً چی فرق داره.

تفاوت مادربردهای اینتل

تفاوت نسلی، مثل Z890 و Z790

مادربردهای Z890 در واقع نسل جدید چیپ‌ست‌های اینتل هستن که جای Z790 رو می‌گیرن. مهم‌ترین فرقشون هم در سوکت پردازنده و پشتیبانی از رم DDR5 خلاصه می‌شه.
Z890 با سوکت جدید LGA1851 عرضه می‌شه که مخصوص پردازنده‌های نسل جدید مثل سری Intel Core Ultra 200 هست. در مقابل، Z790 از سوکت LGA1700 استفاده می‌کنه و بیشتر برای پردازنده‌های نسل ۱۲ و ۱۳ ساخته شده.
از نظر رم هم Z890 به‌صورت کامل روی DDR5 متمرکز شده، در حالی که Z790 هنوز بعضی مدل‌هاش DDR4 رو هم پشتیبانی می‌کنن.
اما تفاوت‌ها فقط به همین ختم نمی‌شن. Z890 امکانات مدرن‌تری مثل WiFi 7، پورت‌های USB با سرعت بالاتر، خطوط PCIe 5.0 و پشتیبانی بهتر از SSDهای نسل جدید رو داره.
به زبان ساده، Z890 برای آینده ساخته شده ولی Z790 هنوز گزینه‌ای عالی برای کاربرانیه که پردازنده‌های فعلی رو دارن و نمی‌خوان هزینه زیادی کنن.

جدول مقایسۀ نسلی

ویژگیZ790Z890
سوکتLGA1700LGA1851
پشتیبانی رمDDR4 و DDR5DDR5
خطوط PCIePCIe 4.0 + بخشی 3.0PCIe 4.0 + 5.0
وای‌فایWiFi 6EWiFi 7
مناسب برایپردازنده‌های سری ۱۲ و ۱۳پردازنده‌های Core Ultra

تفاوت چیپ، مثل Z890 و B860

اینتل معمولاً چیپ‌ست‌های سری B رو برای کاربرهای معمولی‌تر طراحی می‌کنه؛ همونایی که نمی‌خوان وارد دنیای اورکلاک و سیستم‌های خیلی حرفه‌ای بشن.
B860 و Z890 هر دو از نسل جدید چیپ‌ست‌ها هستن ولی B860 محدودتره. مثلاً تعداد مسیرهای PCIe، پورت‌های M.2 و USB در اون کمتره و امکان اورکلاک کامل پردازنده رو هم نداره. با این حال از نظر کارایی برای کارهای روزمره، بازی و کارهای نیمه‌حرفه‌ای کاملاً کفایت می‌کنه.

جدول مقایسۀ چیپ‌های هم نسل

ویژگیB860Z890
کاربر هدفاقتصادیپیشرفته
قابلیت اورکلاکمحدودکامل
خطوط PCIeکمتربیشتر
پورت‌های M.2 و USBمحدودزیاد و سریع‌تر
قیمتپایین‌تربالاتر
مناسب برایکاربر معمولی، دسکتاپ اقتصادی و بودجۀ محدودگیمر حرفه‌ای، تولید محتوا، دیزاین و رندرینگ

نکات مهم موقع انتخاب مادربرد

  • اگه پردازنده‌ات از نسل ۱۲ یا ۱۳ اینتله، Z790 یا حتی B760 و B860 انتخاب‌های اقتصادی و منطقی هستن.

  • اگه دنبال پردازنده‌های جدید سری Core Ultra هستی یا می‌خوای چند سال آینده هم بدون نیاز به تعویض مادربرد پیش بری، Z890 ارزش سرمایه‌گذاری داره.

  • همیشه توجه کن مادربردی که می‌خری با رم و قطعات دیگه‌ت (به‌خصوص SSD و کارت گرافیک) سازگار باشه.

  • تفاوت مادربردهای اینتل فقط روی سرعت و امکانات تأثیر نمی‌ذاره، بلکه روی آینده‌ی ارتقا و طول عمر سیستم هم اثر مستقیم داره.

جدول کامل مقایسۀ چیپ‌ست‌ها

ویژگی‌ها Z890 B860 Z790 B760 Z690 B660 H610
سوکت پردازنده LGA1851 LGA1851 LGA1700 LGA1700 LGA1700 LGA1700 LGA1700
نسل پردازنده پشتیبانی‌شده نسل 15 نسل 15 نسل 12–14 نسل 12–14 نسل 12–13 نسل 12–13 نسل 12
اورکلاک CPU ✅ بله ❌ خیر ✅ بله ❌ خیر ✅ بله ❌ خیر ❌ خیر
اورکلاک RAM ✅ بله ✅ بله ✅ بله ✅ بله ✅ بله ✅ بله ❌ خیر
تعداد خطوط PCIe (کل) 44 36 44 36 44 36 28
نسخه PCIe 5.0 / 4.0 5.0 / 4.0 5.0 / 4.0 5.0 / 4.0 5.0 / 4.0 4.0 4.0
درگاه M.2 (SSD) تا 5 عدد تا 4 عدد تا 5 عدد تا 4 عدد تا 5 عدد تا 4 عدد 2 عدد
درگاه SATA III 6 4 6 4 6 4 4
USB 3.2 Gen 2×2 (20Gbps) ✅ ✅ ✅ ✅ ✅ ✅ ❌
تعداد کل پورت USB 20 14 20 14 20 14 12
پشتیبانی از Thunderbolt 4 ✅ ❌ ✅ ❌ ✅ ❌ ❌
پشتیبانی از Wi-Fi Wi-Fi 7 Wi-Fi 7 Wi-Fi 6E Wi-Fi 6E Wi-Fi 6E Wi-Fi 6 ❌
کاربر هدف (در زمان انتشار) حرفه‌ای میان‌رده حرفه‌ای میان‌رده حرفه‌ای میان‌رده اقتصادی
 

جمع‌بندی

  • اگه پردازنده‌ات از نسل ۱۲ یا ۱۳ اینتله، Z790 و B760 انتخاب‌های اقتصادی و منطقی هستن.

  • اگه دنبال پردازنده‌های جدید سری Core Ultra هستی یا می‌خوای چند سال آینده هم بدون نیاز به تعویض مادربرد پیش بری، Z890 ارزش سرمایه‌گذاری داره.

  • همیشه توجه کن مادربردی که می‌خری با رم و قطعات دیگه‌ت (به‌خصوص SSD و کارت گرافیک) سازگار باشه.

  • تفاوت مادربردهای اینتل فقط روی سرعت و امکانات تأثیر نمی‌ذاره، بلکه روی آینده‌ی ارتقا و طول عمر سیستم هم اثر مستقیم داره.

💙 سرفصل‌های مقاله

جدیدتر رونمایی ای‌ام‌دی Zen 7؛ جهش رایزن با فناوری ۲ نانومتری
بازگشت به لیست مطالب
قدیمی‌تر گرافیک کامپیوتر مناسب رندرینگ (راهنمای خرید)